Tổng quan

Tỉnh Sơn La sở hữu tiềm năng nông nghiệp rất lớn với hơn 85.000 ha cây ăn quả có giá trị kinh tế cao như xoài, nhãn, mận và cà phê. Tỉnh đã xây dựng thành công 201 chuỗi cung ứng nông sản an toàn và cấp 216 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu, qua đó khẳng định vị thế là một trong những trung tâm nông nghiệp quan trọng của khu vực Tây Bắc Việt Nam. Các chính sách của tỉnh hiện tập trung mạnh vào phát triển nông nghiệp công nghệ cao và tiêu chuẩn hữu cơ nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế, bao gồm EU và Trung Quốc. Những lợi thế này tạo nền tảng vững chắc để phát triển các chuỗi cung ứng bao trùm, giúp kết nối nông hộ nhỏ với các thị trường thương mại có giá trị cao hơn.

Tuy nhiên, ngành vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn mang tính hệ thống làm hạn chế hiệu quả phát triển. Hoạt động sản xuất còn manh mún ở quy mô hộ gia đình, trong khi các hộ sản xuất nhỏ thường thiếu nguồn lực tài chính và kiến thức thị trường để đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt. Chi phí vận chuyển và phân phối ở mức cao, có thời điểm chiếm gần 30% tổng chi phí sản xuất; đồng thời, tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch có thể lên tới 50% do thiếu kho lạnh và công nghệ chế biến hiện đại. Bên cạnh đó, mối liên kết lỏng lẻo giữa các tác nhân trong chuỗi thường dẫn đến vi phạm hợp đồng và cạnh tranh thiếu lành mạnh, cản trở việc mở rộng các mô hình kinh doanh bền vững và bao trùm.

Thực trạng này đồng thời mở ra nhiều cơ hội thị trường để thúc đẩy tăng trưởng và tăng cường quyền năng kinh tế thông qua việc tìm kiếm và nhân rộng các sáng kiến đổi mới chuỗi cung ứng có sự tham gia tích cực của phụ nữ dân tộc thiểu số – nhóm chiếm tới 84% dân số Sơn La. Khi phụ nữ tham gia hiệu quả vào các chuỗi cung ứng này, họ đóng góp đáng kể vào việc nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm và thúc đẩy đổi mới dựa vào cộng đồng. Thông qua việc đồng xây dựng giải pháp cùng các doanh nghiệp đầu chuỗi và hợp tác xã, phụ nữ có thể góp phần giảm thất thoát và tăng thu nhập hộ gia đình. Việc đảm nhận vai trò tích cực trong quản lý chuỗi cung ứng cũng giúp nâng cao sự tự tin của phụ nữ dân tộc thiểu số, tạo điều kiện để họ tham gia nhiều hơn vào các quyết định tài chính trong gia đình và vai trò lãnh đạo cộng đồng.

Các can thiệp chính

Dự án GREAT đang áp dụng cách tiếp cận toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả và tính bao trùm của chuỗi cung ứng thông qua hợp tác với chính quyền tỉnh và khu vực tư nhân. Sáng kiến này tập trung vào ba lĩnh vực can thiệp chính sau:

Đầu tư vào thiết kế và nhân rộng các sáng kiến đổi mới chuỗi cung ứng bao trùm: Hoạt động này bao gồm đồng đầu tư với các doanh nghiệp đầu chuỗi và hợp tác xã để thí điểm và mở rộng các mô hình đổi mới, giúp phụ nữ dân tộc thiểu số tham gia hiệu quả vào các chuỗi cung ứng mang lại lợi ích kinh tế.

Tăng cường hệ sinh thái dịch vụ phát triển kinh doanh: GREAT hỗ trợ kết nối các đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp với doanh nghiệp và hợp tác xã địa phương nhằm nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng số và hiệu quả vận hành chuỗi cung ứng.

Ghi nhận và chia sẻ kiến thức về các sáng kiến bao trùm: Tổng hợp và tài liệu hóa các mô hình thành công cũng như các công cụ đồng sáng tạo để cung cấp cho các bên liên quan những bài học thực tiễn có cơ sở, phục vụ việc nhân rộng các mô hình chuỗi cung ứng bao trùm trên toàn tỉnh.

ss1

Kết quả kỳ vọng

450 hộ gia đình được hưởng lợi, trong đó 270 hộ có thu nhập tăng ổn định.

5 doanh nghiệp đầu chuỗi/hợp tác xã đạt mức tăng 3–5% về hiệu quả hoạt động chuỗi cung ứng thông qua các mô hình thí điểm bao trùm.

378 phụ nữ tăng thu nhập.

Tăng 50% số phụ nữ được cải thiện liên kết với các doanh nghiệp đầu chuỗi và hợp tác xã.

ss1

Đối tác thực hiện