Aus4EqualityCập nhậtNiềm hi vọng gieo lên từ cây quế và tinh thần dám nghĩ dám làm

Niềm hi vọng gieo lên từ cây quế và tinh thần dám nghĩ dám làm

Tháng Chín đã tới trên vùng cao nguyên Lào Cai, cũng đánh dấu thời điểm vụ quế đến mùa thu hoạch. Sau tháng này, người nông dân trồng quế sẽ được hưởng thành quả mồ hôi và công sức mà họ đã dành cho cây quế suốt một năm qua. Như những người Dao trồng quế khác tại xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, chị Mán vừa hoàn thành thương vụ buôn quế năm nay. Mặc dù vụ quế năm nay cũng khá suôn sẻ, nhưng khi mùa thu hoạch qua đi, chị lại canh cánh nỗi lo về những biến động khó lường của giá quế.

Nhưng giờ đây, mọi thứ đã thay đổi…

Hiện nay, chị Mán có thể chia sẻ nỗi lo ấy với những thành viên trong nhóm nông dân có sở thích trồng quế của thôn Nậm Đét. Nhóm được thành lập với sự hỗ trợ của dự án “Nâng Cao Vị Thế Kinh Tế của Phụ Nữ Thông Qua Thúc Đẩy Chuỗi Giá Trị Nông Nghiệp” (WEAVE) do chính phủ Australia tài trợ và được thực hiện bởi Liên minh 3 tổ chức phi chính phủ quốc tế – SNV, Oxfam và CARE. Dự án WEAVE hướng tới mục tiêu thúc đẩy bình đẳng giới trong chuỗi giá trị quế đồng thời cải thiện sinh kế của người dân địa phương gắn với loại nông phẩm này. Nhóm nông dân có sở thích trồng quế được thành lập nhằm thảo luận và giải quyết các vấn đề trong quá trình sản xuất quế của người nông dân, bao gồm cập nhật thông tin thị trường, áp dụng các tiến bộ trong sản xuất và tìm kiếm giải pháp nhằm tăng quyền năng của phụ nữ dân tộc thiểu số trong nhóm. Vì thế, chị Mán hoàn toàn yên tâm tìm đến nhóm nông dân để thảo luận về nỗi lo canh cánh bấy lâu nay.

Trong buổi họp nhóm, chị Mán chủ động đề cập tới mối lo ngại của mình về sự biến động thất thường của giá quế. Nghe chuyện của chị, không khí cũng có phần lắng xuống. Bốn mươi năm trôi qua từ ngày cây quế về xã Nậm Đét này, đã bao lần giá lên rồi xuống, mối lo của chị cũng là mối lo luôn hiện hữu của bà con. Cảm nhận được nỗi lo của bà con, anh Vầy, một thanh viên tham gia nhóm, mạnh dạn chia sẻ: “Hay là chúng ta cùng thử sơ chế quế? Mọi người đều được tập huấn kĩ năng sơ chế quế rồi, giá quế đã qua xử lý cũng ổn định hơn nhiều so với quế tươi. Nếu có phát sinh gì thì chúng ta cùng nhau học hỏi thêm”. Sáng kiến của anh Vầy ngay lập tức được mọi người hưởng ứng, bởi thế mà việc phân chia công việc cũng thuận lợi hơn nhiều. Cả nhóm cùng tính giá quế đã qua sơ chế, chẳng hạn như quế ống sáo thường cao hơn 30 – 50% so với quế tươi bình thường. Hưởng ứng ý tưởng này, chị Mán xung phong nhận nhiệm vụ kết nối với các thương lái và xưởng quế để đảm bảo đầu ra vì vốn quen biết. Anh Vầy đảm nhận vai trò “chuyên gia” kĩ thuật, còn chị Khé thì góp một phần đất để dựng xưởng. Thế là Tổ hợp tác sơ chế quế Nậm Đét đã ra đời.

Những bước đi đầu tiên chưa bao giờ dễ dàng. Tổ sơ chế gặp hàng loạt khó khăn trước giờ chưa từng đối mặt như đăng ký vay vốn ngân hàng nông nghiệp huyện, xây dựng xưởng và chuẩn bị thiết bị sơ chế. Dần dần, nhờ nỗ lực và tâm huyết của tất cả các thành viên, đơn hàng đầu tiên cho loại quế chất lượng cao đã qua sơ chế được bán với giá cao, thương lái còn hứa sẽ tiếp tục thu mua của tổ. Cứ thế, sáng kiến kinh doanh tưởng chừng như quá tham vọng giờ đây đã mang lại những thành công nhất định.

Sau một thời gian hoạt động, nhu cầu mở rộng kinh doanh cũng được cân nhắc do ban đầu chỉ có 7 hộ góp vốn trong khi bà con muốn tham gia thì ngày càng nhiều lên. Tuy vậy, các vấn đề pháp lý đã gây không ít khó khăn cho những người muốn tham gia góp vốn. Nhờ có sự hỗ trợ của dự án WEAVE, anh chị em trong nhóm đã đồng lòng thành lập nên Hợp tác xã quế hữu cơ Nậm Đét nhân dịp xưởng sơ chế được dự án hỗ trợ xây dựng chứng nhận quế hữu cơ.

Tuy nhiên, HTX thời gian đầu hoạt động cũng gặp nhiều khó khăn. Tuy quế đã sơ chế của xưởng có chất lượng tốt, nhưng nếu không được bảo quản tốt sẽ khó bán lại. Do đó, các bên thu mua yêu cầu nhóm phải có biện pháp bảo quản thích hợp để tránh tình trạng quế đã qua xử lý trộn lẫn cùng các loại nông phẩm khác. Trước yêu cầu này, anh Vầy đã phải dành nhiều công sức để thuyết phục các thành viên trong nhóm tuân thủ đúng quy trình.

Sự ra đời của Hợp tác xã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ các thành viên sáng lập. Chị Mán, anh Vầy và chị Khé phấn khởi chia sẻ: “Chắc còn phải học hỏi nhiều kiến thức quản trị kinh doanh như kế toán, sổ sách. Mấy cái đó mới lắm nhưng phải học thôi. Dự án cũng cho chúng tôi cơ hội quý báu đi tìm hiểu về kinh nghiệm quản trị HTX ở Quảng Bình, giúp cho việc điều hành HTX của nhóm cũng được trơn tru hơn.”

Cơ hội kinh doanh luôn mở rộng với các HTX mới thành lập. Lượng đơn đặt hàng của HTX quế Nậm Đét tăng lên nhanh chóng, nhờ thế mà HTX có cơ hội mở cửa hoạt động quanh năm và tạo thêm công ăn việc làm cho nhiều người dân trong bản. Mầm non hy vọng mà cây quế và dự án WEAVE mang lại đã một lần nữa gieo lên và nảy mầm trong tâm trí của người dân bản Nậm Đét.

Nhưng câu chuyện của chị Mán, chị Khé và anh Vầy sẽ không chỉ dừng lại ở đó. Cả ba dự định sẽ tiếp tục mở rộng HTX và nâng cao hiệu suất nhằm tăng lượng sản phẩm làm ra. Chị Mán chia sẻ: “Tôi cho rằng tinh thần dám nghĩ dám làm chính là yếu tố quan trọng nhất. Khi ta có can đảm khởi nghiệp, mọi lo lắng và ngần ngại nên bỏ lại đằng sau. Thành viên trong các tổ nhóm nông dân có sở thích trồng quế chính là động lực cho tôi thực hiện ý tưởng của mình.”  

Những câu chuyện thành công, mạnh dạn thay đổi như chị Mán và các anh chị em khác trên địa bàn xã đã phản ánh giá trị cốt lõi của dự án WEAVE. Nhận thấy những lợi ích thiết thực Dự án WEAVE mang lại, ông Nguyễn Hữu Thế – Phó Chủ tịch tỉnh Lào Cai: “Tỉnh Lào Cai đánh giá cao sự hỗ trợ của Chính phủ Australia và các tổ chức quốc tế. Dự án WEAVE đã đặc biệt giúp người nông dân địa phương chủ động thực hiện nhiều sáng kiến kinh doanh, cập nhật tiến bộ trong sản xuất và hỗ trợ pháp lý nhằm giúp người nông dân thoát nghèo, đồng thời từng bước tăng thu nhập cả thiện cuộc sống.”

 

Dự án ‘Nâng Cao Vị Thế Kinh Tế của Phụ Nữ Thông Qua Thúc Đẩy Chuỗi Giá Trị Nông Nghiệp’ (WEAVE) được tài trợ bởi chính phủ Úc và thực hiện bởi liên minh ba tổ chức phi chính phủ quốc tế tại Việt Nam – CARE International, Oxfam và SNV. WEAVE tập trung hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số, nâng cao vị thế kinh tế của họ trong chuỗi giá trị thịt lợn và quế ở tỉnh Lào Cai và chuỗi giá trị chuối ở tỉnh Bắc Kạn. WEAVE kì vọng được được các mục tiêu của mình thông qua thúc đẩy bình đẳng giới tại các hộ gia đình và nhóm sản xuất, củng cố kĩ năng sản xuất và thương lượng của những người sản xuất, làm việc với các nhà hoạch định kinh doanh và chính phủ để cải thiện môi trường chính sách cho người dân.

Top